{"id":9368,"date":"2026-10-02T13:55:54","date_gmt":"2026-10-02T10:55:54","guid":{"rendered":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/?p=9368"},"modified":"2026-10-02T14:00:34","modified_gmt":"2026-10-02T11:00:34","slug":"kurmanci-di-diroka-vesarti-de-di-diroka-vesarti-de-jinen-kurd-en-peseng","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/2026\/10\/02\/kurmanci-di-diroka-vesarti-de-di-diroka-vesarti-de-jinen-kurd-en-peseng\/","title":{"rendered":"D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE J\u0130N\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG"},"content":{"rendered":"<b>D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE J\u0130N\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG<\/b><\/p>\n<p>Di xwezay\u00eeb\u00fbna heb\u00fbn\u00ea de xwesteka xwe p\u00eanase kirin, day\u00eena n\u00ee\u015fandan \u00fb domandin diyardey\u00ean esa siye, ya ku p\u00eakan dike j\u00ee \u00e7alak\u00ee \u00fb berhem\u00ean w\u00ea ye. L\u00ea eger k\u00fb ev d\u00eerok bi dest\u00ean deshilatdaran hati be niv\u00eesandin, w\u00ea ev rast\u00ee \u00e7iqas bikaribe heqiqet\u00ea p\u00eanase bike? Di serdema modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest de hem\u00fb birdoziy\u00ean serwer bi karakter\u00ea zilamsalar\u00ee te\u015fe girtiye. Ji ber v\u00ea y\u00ean k\u00fb di roja me ya \u00eero de p\u00ean\u00fbsa d\u00eerok\u00ea girtine \u00fb niv\u00eesandine xwed\u00ee heman feraset\u00ea ne . Ji bo v\u00ea j\u00ee berpirsyartiya ji n\u00fb de ko landina d\u00eerok\u00ea p\u00eaw\u00eestiyek esas\u00ee ye. Taybet ya ku di d\u00eerok\u00ea de xwestine bidin wendakirin jin \u00fb berhem\u00ea w\u00ea b\u00fb. Mirov dikare v\u00ea lepirs\u00eena ku li pey \u015fopa w\u00ea dikevin wek \u2018\u2018d\u00eeroka ve\u015fart\u00ee\u2019\u2019 bi nav bike. Kurdistan ew cih \u00fb war\u00ea yekem e k\u00fb \u00e7anda xwedawendiy\u00ea l\u00ea avab\u00fbye \u00fb d\u00eesa ew c\u00eeh \u00fb war\u00ea yekem e ku li ser esas\u00ea \u00eenkar, qetilkirin \u00fb biyan\u00eekirina jin\u00ea ve pirsgire ka jin\u00ea derketiye hol\u00ea. Ti\u015ftek, encex li war\u00ea k\u00fb ha tiye wenda kirin dikare b\u00ea d\u00eetin. Di c\u00fbrey\u00ea mirov de volkana jiyana mezin li q\u00fbntar\u00ean Toros &#8211; Zagros \u00fb di navbera d\u00eecle \u00fb firat de teqiya. Jiyana mezin li v\u00ea der\u00ea zay\u00eena xwe p\u00eakan\u00ee \u00fb; di Kurdistan\u00ea de wek JIN \u00fb JIYAN p\u00eakan \u00fb. REBER APO<\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka mirovah\u00ee de, ji avab\u00fbna qlan bigre heya roja me ya \u00eero, war\u00ea k\u00fb di d\u00eerok\u00ea de \u2018J\u0130N \u00fb JIYAN\u2019 afirandiye Kurdistan e. Jin di Kurdistan\u00ea de di r\u00ea vebirina civak \u00fb parastina nirx\u00ean civak\u00ea de xwed\u00ee rolek\u00ee gir\u00eeng b\u00fb. Ango her \u00e7iqas feraseta zilam\u00ea des hilatdar serwer be j\u00ee li Kurdistan\u00ea heman encam\u00ea ku xwestiye bigre derneketiye hol\u00ea. Nirx\u00ean jin-day\u00eek di hafizay\u00ea civak\u00ea de her \u00e7iqas rew\u015fek\u00ee hat\u00ee w\u00earankirin be j\u00ee, xwe daye jiy\u00een \u00fb weke tovek n\u00fb di her serdem\u00ea de bi \u015f\u00eawey\u00ean c\u00fbda bi p\u00ea\u015feng \u00fb qehreman\u00ean xwe ve heman car \u015f\u00een b\u00fbye. Ji r\u00eaveberiy\u00ea bigre heya serhil danan, ji serhildanan bigre heya h\u00fbner \u00fb w\u00eaje, heta roja me ya \u00eero di ax \u00fb war\u00ea Kurdistan\u00ea de \u015fop\u00ean wan heye. Em \u00ea hewl bidin di serdem\u00ean c\u00fbda de jin\u00ean Kurd bidin nas\u00een .<\/p>\n<p><b>JIN\u2019\u00caN KU DI SERHILDANAN DE CIH GIRTINE RIND\u00caXAN ;<\/b><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee Serhildana \u015e\u00eax Sey\u00eed, gel\u00ea Kurd bi dest\u00ea dew let\u00ea bi komkujiyan t\u00ea tepisandin. Di nav v\u00ea serhildan\u00ea de Mola Eliy\u00ea \u00dbnis di sala 1926 li hember kemal\u00eestan ser\u00ee hildidin. Ev serhildan weke \u2018\u2018Serhildana Sason\u2019 t\u00ea binavkirin. Ev ser\u00ee hildan heya sala 1934 j\u00ee didome. Di nav v\u00ea \u015fer\u00ea de li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean qirker, jin \u00fb m\u00ear bihev re di nav \u015fer de cih digrin. Yek ji wan jin\u00ean \u015ferker j\u00ee kesek k\u00fb bi qehremant\u00ee \u00fb xwe\u015fik\u00fby\u00eena xwe t\u00ea nas\u00een \u2018\u2018Rind\u00eaxan\u2019\u2019 e. Rind\u00eaxan, ji destp\u00eak\u00ea heya dawiya \u015fer di cephey\u00ea her\u00ee p\u00ea\u015f de p\u00ea\u015fengt\u00ee dike. Di nav pev\u00e7\u00fbn\u00ea de Rind\u00eaxan bir\u00eendar dibe \u00fb dikeve dest\u00ea dijmin. Fermandar\u00ea art\u00ea\u015fa Dewleta Tirk dixwaze li hember Rind\u00eaxan destdir\u00eaj\u00ee bike. Dema k\u00fb dixwaze destdir\u00eaj\u00ee bike Rind\u00eaxan derdikeve Pira Malabad\u00ee \u00fb xwe berdide \u00c7em\u00ea \u00calih \u00ea. Rind\u00eaxan di d\u00eeroka jin de li dij\u00ee dijmin \u00fb \u00eexanet\u00ea b\u00fb sembola berxwedan, cih\u00ea k\u00fb weke es\u00eer bikeve dest\u00ea dijmin li beramber\u00ea tesl\u00ee miyet\u00ea xeta feday\u00eeb\u00fbn\u00ea hilbijart. Hem la\u015f\u00ea xwe hem j\u00ee rih\u00ea xwe y\u00ea azad bi seknek\u00ee t\u00eako\u015fer heya nefe sa xwe ya daw\u00ee ji bo nirx\u00ean civak\u00ea xwe da, tesl\u00eem\u00ea h\u00eaz\u00ean deshilatdar nekir. Rind\u00eaxan \u015f\u00fbn de xeta jina Kurd ya berxwed\u00ear; ji jin\u00ean Kelha Dimdim\u2019\u00ea bigre heya \u015eehid Ber\u00eetan\u2019an xwe domand.<\/p>\n<p><b>ZER\u00ceFE<\/b> ;<\/p>\n<p>Zer\u00eefe \u00fb El\u00ee\u015f\u00ear li gund\u00ea Azg\u00ear ya \u00cemranliy\u00ea sala 1882 ji day\u00eek dibin. Her d\u00fb j\u00ee li S\u00eawas\u2019\u00ea perwerda xwe di b\u00eenin \u00fb di temenek\u00ee ciwan de dizewicin. Di zewaca Zer\u00eefe \u00fb El\u00ee\u015f\u00ear de niqa\u015f\u00ean pol\u00eet\u00eek \u00fb birdoz\u00eek her tim p\u00ea\u015fdetir b\u00fbye. Di nav van n\u00eeqa\u015fan de li hember pir sgirek\u00ean civak\u00ea xwe berpirsyar dib\u00eenin \u00fb ser teko\u015f\u00ee nek\u00ee hevpar l\u00eah\u00fbrb\u00fbn dikin. Di p\u00eavajoya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem\u00een de j\u00ee dikevin tevger\u00ea. Bi Ermeniy\u00ean li Rusya re tekil\u00ee ava dikin. Li D\u00earsim, Melet\u00ee, S\u00eawas bi awayeke akt\u00eef xebat dime\u015f\u00eenin. Sala 1919\u2019an de tevl\u00ee xebat\u00ean Cemiyeta Teal\u00ee ya Kurd dibin \u00fb di Serhildana Ko\u00e7gir\u00ee de di asta fermandart\u00ee de cih digrin. Di sala 1937\u2019an de \u015feh\u00eed dikevin. \u015eert \u00fb merc\u00ean her\u00ee zehmet ya \u015fer de bi taybetmendiy\u00ean xwe y\u00ean pol\u00eet\u00eek di war\u00ea le\u015fker\u00ee de j\u00ee, di war\u00ea r\u00eavebirina civak\u00ea de j\u00ee p\u00ea\u015fengt\u00ee kiriye. Zer\u00eefe, di tekiliya xwe ya zewac\u00ea de j\u00ee sekna xwe ya jin parastiye. Ji t\u00eakiliyek\u00ee klas\u00eek w\u00eadetir v\u00ea t\u00eakiliy\u00ea wek \u2018\u2018hevalt\u00ee\u2019\u2019 binav kiriye \u00fb ser esas\u00ea hevji yana azad hem\u00fb hest \u00fb h\u00eaza xwe xistiye bin xizmeta teko\u015f\u00eena netew\u00ee a Kurdistan\u00ea. Zer\u00eefe weke jinek\u00ee k\u00fb hem\u00fb z\u00eenc\u00eer\u00ean k\u00fb jin dibe ber bi koletiy\u00ea qetandiye \u00fb bi me\u015fek\u00ee bi heybet ber bi jina azad a Kurd ve me \u015fiyaye.<\/p>\n<p><b>XAT\u00dbN\u015eEHNAZ<\/b> ;<\/p>\n<p>Hevj\u00eena Beg\u00ea Erdelan\u00ea Helo Xan e. Beg\u00ea Erdelan\u00ea Helo Xan ji bo parastina Erdelan, bi Farisan re ke tiye nava \u015fer. Xat\u00fbn \u015eehnaz, dema Helo Xan di\u015f\u00eene cih\u00ea \u015fer wiha dib\u00eaje; \u2018\u2018Ez naxwazim xw\u00eena te bikeve ser ax\u00ea, l\u00ea ger t\u00fb d\u00ea bizanib\u00ee ku axa me w\u00ea bikeve dest\u00ea dijmin, w\u00ea dem\u00ea mirin ya her\u00ee xwe\u015f \u00fb p\u00eeroz e.\u2019\u2019 Dema ku \u015fer dijwar dibe ji bo al\u00eekariy\u00ea bike, Xat\u00fbn \u015eehnaz ji hem\u00fb jin\u00ean Erdelan\u00ea re bangawaziya tevl\u00eeb\u00fbna \u015fer dike \u00fb wiha dib\u00eaje; \u2018\u2018Hem\u00fb jin\u00ean ciwan bila cil\u00ea zilaman lixwe bikin \u00fb werin cih\u00ea \u015fer. Y\u00ean ku dixwazin d\u00eel bikevin dest\u00ea \u00ceraniyan j\u00ee bila mal\u00ean xwe de bim\u00eenin. Li ser bangawaziya w\u00ea, 500 jin\u00ean Kurd bi hesp \u00fb \u015f\u00fbr\u00ean xwe ve tevl\u00ee \u015fer dibin. 3 roj \u015ferek\u00ea dijwar t\u00ea jiyan kirin. Jin\u00ean Kurd di ferman dartiya Xat\u00fbn \u015eehnaz de teko\u015f\u00een dikin \u00fb di \u015fer de serdikevin. Bi v\u00ea away\u00ee Xat\u00fbn \u015eehnaz weke yekem\u00een Jina Kurd a fermandar bi nav \u00fb deng dibe.<\/p>\n<p><b>JIN\u2019 \u00caN KURD KU DI H\u00dbNER \u00db W\u00caJE DE PE\u015eENGT\u00ce KIRINE<\/b><\/p>\n<p><b>MAH \u015eEREF XANIMA KURDISTAN\u00ce;<\/b><\/p>\n<p>Jineke Erdelan\u00ee ye \u00fb li bajar\u00ea Sin\u00ea sala 1804\u2019an de ji day\u00eek dibe. Di sedsala 19\u2019m\u00een de jiyan dike. Niv\u00eeskar \u00fb helbestvaneke navdar e. Bi raman \u00fb xwe\u015fikb\u00fbna xwe li ser hemdem\u00ean xwe \u00fb c\u00eehana wejeya \u00ceran\u00ea bandoreke pir mezin dike. D\u00eewaneke helbestan ya ji 20 hezar beytan p\u00eak t\u00ea diniv\u00ees\u00eene. Gelek pirt\u00fbk \u00fb go taran niv\u00eesandiye. Pirt\u00fbka w\u00ea ya her\u00ee navdar \u2018D\u00eeroka Kurdistan\u2019 e. Di v\u00ea pirtuka xwe de ji bo ciwan\u00ean Kurd dib\u00eaje; \u2018\u2018Ke\u00e7 \u00fb xort\u00ean Kurd, biniv\u00ees\u00eenin. Destp\u00eak\u00ea h\u00ees bikin \u00fb pi\u015ftre biniv\u00ees\u00eenin. Bila her ti\u015ft ji sib\u00ea re bim\u00ee ne. Dagirker\u00ee, talan \u00fb \u015fer\u00ea desthilatdar\u00ee biniv\u00ees\u00eenin. Yek j\u00ee, ruxm\u00ea van hem\u00fbyan qehremant\u00ee \u00fb ev\u00een\u00ean t\u00ean jiyan kirin binivis\u00eenin.\u2019\u2019<\/p>\n<p><b>D\u0130 WAR\u00ca S\u0130YAS\u00ce DE JIN\u2019\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG<\/b><\/p>\n<p><b>DEYF\u00caXAT\u00dbN<\/b> ;<\/p>\n<p>Xwarziya Selahattin Ey\u00fbb\u00ee ye. Li gor\u00ee agahiy\u00ean hey\u00ee di Kelha Heleb\u00ea de ji dayik dibe. Di 25 saliya xwe de bi kur\u00ea xanedana Ey\u00fbb\u00ee, Elmel\u00eek Ezah\u00ea re dizewice. Dema hevser\u00ea w\u00ea di erka r\u00eaveberiy\u00ea de ye, wefat dike. Jiber ku kur\u00ea w\u00ea bi\u00e7\u00fbk e, ew bi xwe t\u00ea ser erka r\u00eaveber\u00ee. Di p\u00eavajoya reveberiy\u00ea de tifaq\u00ee bi r\u00eavebe riya Kurdistan\u2019\u00ea re li dij\u00ee \u00eari\u015fa Moxol \u00fb Xa\u00e7perestan dike. Dema ku Moxol dixwazin eri\u015f\u00ea Kelha Heleb\u2019\u00ea bikin Deyf\u00ea Xat\u00fbn bang li gel\u00ea xwe dike \u00fb bi art\u00ea\u015fa xwe ve t\u00eako\u015f\u00eenek b\u00eahempa dime\u015f\u00eene. Di v\u00ea \u015fer\u00ea de serdikeve. Her \u00e7iqas weke jinek\u00ea ku zehmetiyan ji yan kiribe j\u00ee Deyf\u00ea Xat\u00fbn bi kiryar\u00ean xwe ve di nav civak\u00ea de xwe daye qeb\u00fbl kirin \u00fb weke otor\u00eeteyek\u00ee xwezay\u00ee bi gel re b\u00fbye yek. Di dema r\u00eaveberiya xwe de ne ten\u00ea mil\u00ea t\u00eakiliy\u00ean siyas\u00ee, di war\u00ea zanist \u00fb al\u00ee kariya civak\u00ea de j\u00ee jinek\u00ea binav \u00fb deng e.<\/p>\n<p><b>QED\u00caMX\u00caR<\/b>;<\/p>\n<p>Li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea li bajar\u00ea Loristan\u00ea, di cih\u00ea bi ray\u00ea xwe de di r\u00eaveberiya dewlet\u00ea de cih girtiye. Li hember \u015eah\u00ea \u00ceran\u2019\u00ea teko\u015f\u00eena azadiy\u00ea de di art\u00ea\u015f de p\u00ea\u015fengt\u00ee kiriye. Berxwedanek pir mezin me\u015fandine l\u00ea \u015eah\u00ea \u00ceran\u2019\u00ea al\u00eekariy\u00ea Omer \u015e\u00eekak ji hundir girtiye \u00fb \u015f\u00fbnde eri\u015f\u00ea Qedem X\u00ear kiriye. Her \u00e7iqas demek\u00ea dir\u00eaj berxwe bide j\u00ee es\u00eer dikeve dest\u00ea dijmin. S\u00ea sal z\u00eendan\u00ea de dim\u00eene \u00fb bi nexwe\u015fiy\u00ea wefat dike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Axin Mahir Dicle","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE J\u0130N\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG Di xwezay\u00eeb\u00fbna heb\u00fbn\u00ea de xwesteka xwe p\u00eanase kirin, day\u00eena n\u00ee\u015fandan \u00fb domandin diyardey\u00ean esa siye, ya ku p\u00eakan dike j\u00ee \u00e7alak\u00ee \u00fb berhem\u00ean w\u00ea ye. L\u00ea eger k\u00fb ev d\u00eerok bi dest\u00ean deshilatdaran hati be niv\u00eesandin, w\u00ea ev rast\u00ee \u00e7iqas bikaribe heqiqet\u00ea p\u00eanase &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9369,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"slim_seo":{"title":"[:ku]D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE J\u0130N\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG[:] - Komal\u00ean Ciwan","description":"[:ku] D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE D\u0130 D\u00ceROKA VE\u015eART\u00ce DE J\u0130N\u00caN KURD \u00caN P\u00ca\u015eENG Di xwezay\u00eeb\u00fbna heb\u00fbn\u00ea de xwesteka xwe p\u00eanase kirin, day\u00eena n\u00ee\u015fandan \u00fb domandin diyardey\u00ean e"},"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"_slim_seo_primary_term_category":35,"_slim_seo_primary_term_post_tag":0,"footnotes":""},"categories":[35,19,33],"tags":[],"class_list":["post-9368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dergiler","category-tarih","category-yurtsever-genclik"],"views":"8","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/kovar-YG.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9368"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9372,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9368\/revisions\/9372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/komalen-ciwan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}